Anasayfa·Proje Hizmetleri

Proje hizmetleri

Elektrik, topraklama, yangın, havalandırma ve mekanik tesisat projeleri; hesabı, çizimi ve onay zinciriyle birlikte teslim edilir.

Projesi olmayan tesisat periyodik kontrolden geçemez

23 Aralık 2025'te EK-III yeniden yazıldı. Yangın, havalandırma ve elektrik tesisatlarının periyodik kontrolünde artık tesisat projesi aranıyor; projesi olmayan tesisatı projelendirtmek işverenin yükümlülüğü.

Sahada en sık karşılaştığımız tablo şu: tesis çalışıyor, ekipman yerinde, ekip kontrole geliyor — ama tesisatın projesi yok. Kimi zaman hiç yapılmamış, kimi zaman bir taşınmada kaybolmuş, çoğu zaman da tesisat yıllar içinde projeden bağımsız büyümüş.

Bu, 2025 sonundaki değişiklikle bir belge eksikliği olmaktan çıkıp kontrolün önündeki engel hâline geldi. EK-III'ün tesisatlar bölümü üç ayrı başlıkta aynı cümleyi kuruyor: periyodik kontrolde tesisat projesi aranır ve işveren, projesi olmayan tesisatın ilgili mevzuata uygun projelendirmesini yaptırmak zorundadır.

Kontrol neye göre yapılıyor?

Tesisat periyodik kontrolünün ölçütü yalnızca standart değil, projeye uygunluk. Yangın söndürme, yağmurlama ve algılama sistemlerinde EK-III Tablo-3 doğrudan “projede belirtilen kriterler” diyor; havalandırma ve klima tesisatında da ölçüt, tesisatın projesinde yazan debiye, basınca ve yerleşime uyup uymadığı. Proje yoksa karşılaştırılacak bir referans da yok — rapor uygunsuzlukla kapanır.

Bu yüzden proje, kontrolden önce halledilmesi gereken bir iştir. Biz de iki tarafı da gördüğümüz için projeyi, bir yıl sonra o tesisata muayene gözüyle bakacak kişinin arayacağı bilgiyi içerecek şekilde hazırlıyoruz.

Proje, tesisatın hangi kritere göre kontrol edileceğini belirleyen tek belgedir.
Yangın tesisatı ve algılama
EK-III 2.3.5
Kontrolde proje aranır; projesi olmayan tesisat Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe göre projelendirilir
Havalandırma ve klima
EK-III 2.3.6
Kontrolde proje aranır; projesi olmayan tesisat Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine göre projelendirilir
Elektrik, topraklama, yıldırım
EK-III 2.3.7
Kontrolde proje aranır; projesi olmayan tesisat Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliğine göre projelendirilir
Değişikliğin sınırı
Kurulu gücün %20'sini aşan değişiklikte uygulama projesi yeniden hazırlanır — Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği md. 13
Tek proje kuralı
Elektrikte yapı ya da yapı grubunun tümüne ilişkin tek proje esastır; daire veya blok bazında bölünemez — md. 15

Proje hangi eşikte zorunlu hâle geliyor?

Mevzuat “gerekirse” demiyor; sayı veriyor. Aşağıdaki değerlerden herhangi birini geçen bir yapıda o sistem artık tercih değil, zorunluluk.

30.50 mKonut dışı binalarda yapı yüksekliği bu değeri aşıyorsa otomatik yağmurlama (sprinkler) sistemi zorunludur.BYKHY md. 96/2-a
51.50 mKonutlarda yapı yüksekliği bu değeri geçtiğinde yağmurlama sistemi zorunlu; aynı yükseklikte ortak alanlarda duman kontrolü da aranır.BYKHY md. 96/2-b · 87/12
600 m2Kapalı otopark alanları toplamı bu değeri geçiyorsa — ya da 10'dan fazla araç asansörle alınıyorsa — yağmurlama zorunludur.BYKHY md. 96/2-c
2.000 m2Katlı mağaza, alışveriş, ticaret ve eğlence yerlerinde toplam alan bu değerin üzerindeyse yağmurlama zorunludur.BYKHY md. 96/2-d
100 oda/ 200 yatakOtel, yurt, pansiyon ve misafirhanelerde bu sayıyı geçen tesislerde — ve 21.50 m'den yüksek tüm yataklı tesislerde — yağmurlama zorunludur.BYKHY md. 96/2-ç
1.000 m2Kolay alevlenici veya parlayıcı madde üretilen ya da bulundurulan yapılarda toplam alan bu değeri aşıyorsa yağmurlama zorunludur.BYKHY md. 96/2-e
30.50 mMerdiven kovası yüksekliği bu değerin üzerindeyse (konutlar hariç) kaçış merdivenlerinin basınçlandırılması zorunludur.BYKHY md. 89/1
4 bodrumkattan fazlaBodruma hizmet veren kaçış merdivenleri basınçlandırılır; basınç farkı kapılar kapalıyken en az 50 Pa olmalıdır.BYKHY md. 89/2 · 89/5
2.000 m2Bu alanı aşan kazan daireleri, kapalı otoparklar ve bodrum depolarında mekanik duman tahliyesi zorunlu; saatte en az 10 hava değişimi sağlanır.BYKHY md. 88/3
400 m2Konut dışı 2–4 katlı binalarda kat alanı bu değeri geçiyorsa yangın uyarı butonu zorunludur.BYKHY md. 75/2-a
500 m3/hYeni binalarda bu debi ve üzerindeki havalandırma sistemlerinde ısı geri kazanım tasarımı yapılır ve proje müellifince rapor hâlinde idareye sunulur.BEP Yön. md. 17/10–11
80 kWElektrik projesini düzenleme yetkisinin üst sınırı: 30 kW teknisyen, 50 kW tekniker, 80 kW teknik öğretmen; üzeri yalnızca mühendis.RG 20/1/2026–33143 md. 5/2 · yürürlük 1/3/2026
Eşiği geçtiğinizi çoğu zaman bir ek bina ya da bir asma kat yapar

Bu değerler yapının bütünü üzerinden okunur. Depoya eklenen bir asma kat, iki binayı birleştiren bir geçiş ya da otoparka ilave edilen bir bölüm, dünkü şartlara uygun bir tesisi bugün yağmurlama veya basınçlandırma zorunluluğu kapsamına sokabilir. Ruhsat öncesinde bunu hesaplamak, ruhsat sonrasında tesisat sökmekten çok daha ucuzdur.

Projenin onay zinciri

Bir proje çizildiği anda geçerli olmaz. Aşağıdaki halkaların her biri tamamlanmadan tesisata enerji verilmez, imalata başlanmaz ya da ruhsat çıkmaz.

1
Müellif hazırlar ve imzalarProje, yetkisi dâhilindeki mühendis tarafından hazırlanır; üzerinde ad, imza, diploma numarası ve oda sicil numarası bulunur.
2
Serbest mühendis belgesi dosyaya eklenirSerbest çalışan mühendisin odadan aldığı belge, proje dosyasının ayrılmaz parçasıdır — Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yön. md. 8.
3
Oda mesleki denetimi (vize)Serbest müşavir mühendisler ürettikleri projeyi, idari ve teknik denetim amacıyla ilgili oda birimine sunmakla yükümlüdür; projeye oda mührü işlenir.
4
İdare onayıYangın algılama, söndürme ve tahliye projeleri ile mekanik ve elektrik tesisat projeleri, yapı ruhsatı vermeye yetkili idarece onaylanarak uygulanır.
5
İşletme onayıElektrikte enerji veren yetkili kuruluş, doğalgazda dağıtım şirketi projeyi ayrıca onaylar. Onay olmadan imalata başlanamaz, tesise enerji verilemez.
6
Yapı kullanma izniİmalat projeye uygun değilse yapı kullanma izin belgesi ya da çalışma ruhsatı verilmez; uygulama da aynı idarece denetlenir — BYKHY md. 5/1.
Yangın projesi ayrı hazırlanır
Yangın algılama ve söndürme projeleri, tesisat projelerinden ayrı dosya olarak düzenlenir. Bir kat alanı 2.000 m²'yi aşan katlarda tahliye projesi de mimari projeden ayrılır — BYKHY md. 6/4
Onay ücretsizdir
Ruhsat mercii, yangın projelerinin onay ve denetim hizmeti için vize, harç ya da benzeri bir ücret talep edemez — BYKHY md. 6/7
Çifte onay aranmaz
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca onaylanmış iç tesisat projelerinin ayrıca bir kuruluşça onaylanması gerekmez — Elektrik İç Tesisleri Yön. md. 7
Onayın ömrü
Onaylı projede tesise başlama süresi 3 yıl, bitirme süresi toplam 5 yıldır; doğalgazda dağıtım şirketi projeyi 5 iş günü içinde inceler
Hata kimde kalır
Proje eksik veya hatalıysa sorumluluk proje müellifindedir — BYKHY md. 6/2. Bu yüzden hesabı da çizimi de biz yapar, ikisini birbirine karşı denetleriz
İtfaiye onayı diye bir zorunluluk yok

Yaygın inanışın aksine yangın projelerini onaylayan merci itfaiye değil, yapı ruhsatı vermeye yetkili idaredir. İtfaiye yalnızca tarihi yapılar ve tehlikeli madde depoları gibi özel hâllerde görüş verir. Tereddüt durumunda başvurulacak merci Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıdır.

Projesi olmayan tesiste ne yapıyoruz?

Çalışan bir tesisin projesini geriye dönük üretmek, boş bir arsaya proje çizmekten farklı bir iştir. Sahadaki tesisat artık kendi tarihçesini taşır: sonradan çekilmiş hatlar, kapatılmış çıkışlar, yerine başkası konmuş ekipmanlar. Bu yüzden iş, çizim masasında değil sahada başlar.

Röleve → hesap → son durum projesi

Önce tesisat olduğu gibi ölçülür: hat güzergâhları, kesitler, pano içerikleri, kanal ve boru çapları, ekipman etiketleri, topraklama noktaları. Toprak özdirenci gibi projeye başlamadan önce bilinmesi gereken değerler yerinde ölçülür. Ardından mevcut durum mevzuata göre hesaplanır ve uygunsuzluklar ayrı bir listede raporlanır.

Çıkan belge, mevzuatın son durum projesi dediği şeydir: tesisatın bugünkü hâlini gösteren, onaya sunulabilir ve bir yıl sonra periyodik kontrolde referans alınabilir bir dosya. Uygunsuzluk listesi de size ayrıca verilir — neyin projeye işlenebildiğini, neyin önce sahada düzeltilmesi gerektiğini baştan bilirsiniz.

Tesisatta büyüme varsa sınır nettir: elektrikte kurulu gücün %20'sini aşan değişiklikte uygulama projesi yeniden hazırlanır. Bu eşiği geçen bir tesiste eski projeyi tadil etmek yerine yeniden üretmek hem daha hızlı hem daha savunulabilir oluyor.

Röleve, tesisatı olduğu gibi ölçmekle başlar; çizim sahadan sonra gelir.

Neden projeyi de bize yaptırasınız?

Çünkü o projeye bir yıl sonra muayene gözüyle bakacak olan tarafı tanıyoruz. Projede eksik bırakılan her kalem, ilk periyodik kontrolde uygunsuzluk olarak geri döner.

Proje ile kontrolü aynı dilde konuşturuyoruzTesisat projelerini, periyodik kontrolde aranacak veriler — debi, basınç, kesit, direnç, kapasite — dosyada okunabilir olacak şekilde hazırlıyoruz.
Ölçüm sahadan, hesap ölçümden çıkarToprak özdirenci, mevcut hat kesitleri ve kanal güzergâhları masadan tahmin edilmez; ekip yerinde ölçer, proje o veriyle kurulur.
Onay zincirinin tamamını takip ediyoruzOda vizesi, idare onayı, dağıtım şirketi onayı — dosya hangi halkada beklerse orada takibi biz yürütüyoruz, siz sonucu görüyorsunuz.
Uygunsuzluğu projeye gizlemiyoruzMevcut tesiste mevzuata aykırı bulduğumuz kalemler ayrı bir listede yazılı verilir. Projeyi gerçeğe uydururuz, gerçeği projeye değil.
Tek muhatap, tek takvimElektrik, yangın, havalandırma ve kazan dairesi projeleri aynı tesiste birlikte gerekiyorsa tek dosya, tek sözleşme ve tek teslim programıyla yürütülür.

Sık sorulanlar

Proje aşamasında en çok karşılaştığımız sorular.

Elektrik iç tesisat projesini kim imzalayabilir?

Projeyi elektrik veya elektrik-elektronik mühendisleri hazırlar ve imzalar; serbest çalışan mühendisin odadan aldığı belge proje dosyasına eklenir. Fen adamlarının yetkisi güçle sınırlıdır: 1 Mart 2026'dan itibaren proje düzenlemede sınır teknisyen için 30 kW, tekniker için 50 kW, teknik öğretmen için 80 kW; bu değerlerin üzerinde proje yalnızca mühendis tarafından düzenlenebilir. Yetki sınırı daire bazında değil, yapının bütünü üzerinden okunur.

Yangın projemizi itfaiyeye mi onaylatmamız gerekiyor?

Hayır. Yangın algılama, söndürme ve tahliye projelerini onaylayan merci, yapı ruhsatı vermeye yetkili idaredir; aynı idare uygulamayı da denetler. İtfaiye yalnızca tarihi yapılar ve tehlikeli madde depoları gibi özel durumlarda görüş verir. Bu onay ve denetim hizmeti için vize veya harç adı altında ücret talep edilemez.

Binamızın projesi hiç yok ya da kayıp. Sıfırdan mı çizilecek?

Sahadan röleve alınarak tesisatın bugünkü hâli ölçülür, hesaplar bu veriyle yapılır ve son durum projesi üretilir. Çizimden önce ölçüm geldiği için süre, boş bir yapıya proje çizmekten uzun olur; buna karşılık ortaya çıkan dosya hem onaya hem de periyodik kontrole dayanıklıdır. Mevzuata aykırı bulduğumuz kalemler projeye gizlenmez, ayrı bir uygunsuzluk listesinde yazılı verilir.

Yangın projesi mekanik tesisat projesinin içinde olamaz mı?

Olamaz. Yönetmelik binaların yangın algılama ve söndürme projelerinin tesisat projelerinden ayrı olarak hazırlanmasını istiyor. Bir kat alanı 2.000 m²'yi aşan katlarda tahliye projesi de mimari projeden ayrı düzenlenir. Uygulamada bu, ruhsat dosyasının en sık geri döndüğü noktalardan biridir.

Onaylı projenin geçerlilik süresi var mı?

Elektrik iç tesisat projesinde onay sonrası tesise başlama süresi 3 yıl, tesisi bitirme süresi toplam 5 yıldır. Doğalgaz iç tesisatında dağıtım şirketi projeyi 5 iş günü içinde inceleyip onaylar; onaylı projede yapılacak her değişiklik proje tadilatı olarak yeniden onaya girer. Elektrikte kurulu gücün %20'sini aşan değişiklikte ise uygulama projesi yeniden hazırlanır.

Hem projeyi hem periyodik kontrolü sizden almamız sorun olur mu?

İkisini de yapıyoruz, ancak muayene tarafsızlığı gereği bir tesiste projeyi hazırlayan ekip ile periyodik kontrolü yürüten ekip ayrı tutulur ve muayene kararı projeden bağımsız verilir. Hangi işin hangi ekipte olduğunu teklif aşamasında yazılı olarak bildiririz. Bu ayrım, raporun üçüncü taraflar önünde savunulabilir olması için gereklidir.

Tesisatınızın projesi var mı, emin değil misiniz?

Elinizdeki dosyaları gönderin; hangi tesisat için proje bulunduğunu, hangisinin eksik ya da güncelliğini yitirmiş olduğunu ve periyodik kontrolde hangisinin sorun çıkaracağını yazılı bildirelim.