Periyodik Kontrol ve Muayene·EK-III Tablo-3
Elektrik, topraklama ve paratoner kontrolleri
Elektrik tesisatı ve topraklama ölçümleri, yıldırımdan korunma tesisatı, transformatör, jeneratör, akümülatör ve katodik koruma; ölçüm değerleri ve cihaz kalibrasyon bilgisiyle raporlanır.
Bu sayfa neyi kapsıyor?
EK-III Tablo-3 kapsamındaki elektrikle ilgili tesisatların periyodik kontrolleri, ilgili standartlarda aksi belirtilmedikçe yılda bir yapılır. Akümülatör ve transformatörde bu süre kesindir.
Elektrik ve topraklama tarafında yönetmelik, “ilgili standardın öngördüğü süreler saklı kalmak koşulu ile” diyerek Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'nin daha ayrıntılı periyotlarına yol verir. Pratikte sanayi tesislerinde topraklama direnci ölçümü yıllık, diğer muayene ve denetlemeler daha uzun aralıklarla yürütülür; ıslak ortamlarda ve patlayıcı ortam bulunan tesislerde yıllık tavan kesindir.
Ölçüm sonucu ne anlama geliyor?
Topraklama ölçümünde çıkan direnç değeri tek başına bir hüküm değildir; tesisin koruma sistemine, kesici-şalter koordinasyonuna ve ortam sınıfına göre değerlendirilir. Raporda ölçüm değerleriyle birlikte kullanılan cihazın kalibrasyon bilgisi de yer alır.
Ayrıca: 1 kV ve altı tesisatlar ile yangın algılama ve uyarı sistemleri için elektronik mühendisleri; akümülatör ve katodik koruma için kimya mühendisleri
Kontrol ettiğimiz tesisatlar
Elektrikle ilgili tesisatların tamamı aynı yetkili branş kapsamındadır.
Yıldırımdan korunma ve katodik koruma tarafında kontrol ettiğimiz bileşenler:
Projesiz tesisat kontrol edilemez
Elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının periyodik kontrolünde tesisat projesi aranır. Projesi bulunmayan işveren, Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği ve ilgili mevzuata uygun projelendirmeyi yaptırmak zorundadır.
Bu, teklif sonrası en sık karşılaşılan sürpriz maliyet kalemidir. Biz teklif aşamasında projenizin olup olmadığını sorup, yoksa bunu yazılı olarak belirtiyoruz.
Paratoner kontrolünde ne yapılır?
Yıldırımdan korunma tesisatında kafes sistemi, hava sonlandırma çubukları ve doğal hava sonlandırma bileşenleri TS EN 62305 serisine göre değerlendirilir. Muayene kapsamı ve sıklığı tesisin koruma seviyesine bağlı olarak değişebilir; bu nedenle kontrol öncesi tesisin koruma sınıfını ve projesini birlikte gözden geçiriyoruz.
Patlayıcı ortamlar
Patlayıcı ortam bulunan tesislerde elektrik tesisatı TS EN 60079 serisine göre değerlendirilir ve kontrol aralığı yıllık tavanı aşamaz. Ex bölgelendirmesi yapılmış tesislerde kontrol, bölge sınıflandırmasına göre yürütülür.
Topraklama ölçümünü yapan kişinin EK-III'te sayılan elektrik branşından ve EKİPNET'e kayıtlı olması zorunludur. İşletmenin kendi elektrik teknisyeninin yaptığı ölçüm, periyodik kontrol raporu yerine geçmez.
Yangın algılama ve uyarı sistemlerinin kontrolü için elektrik branşına ek olarak elektronik mühendisleri de yetkilidir. Bu sistemler, yangın tesisatı sayfamızda ayrıca ele alınıyor.
Topraklama direnci, izolasyon ve süreklilik ölçümlerinde kullanılan cihazların kalibrasyon bilgisi raporun zorunlu unsurudur. Kalibrasyon kaydı bulunmayan bir ölçümle düzenlenmiş rapor, denetimde geçersiz sayılabilir.
Elektrik tarafında neden bizimle çalışılır?
Bu grupta rapor, bir sayıdan ibaret değildir. Değerin hangi cihazla, hangi yöntemle ve hangi koşulda alındığı denetimde ilk sorulan şeydir.
Sık sorulanlar
Elektrik ve topraklama kontrollerinde en çok sorulanlar.
Topraklama ölçümü her yıl mı gerekiyor?
İş Ekipmanları Yönetmeliği azami bir yıl der; Topraklamalar Yönetmeliği ise tesis türüne göre daha ayrıntılı periyotlar öngörür ve bu süreler saklıdır. Sanayi tesislerinde direnç ölçümü pratikte yıllık yürütülür; ıslak ortam ve patlayıcı ortamlarda yıllık tavan kesindir.
Projemiz yok, kontrol yaptırabilir miyiz?
Hayır. Elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının kontrolünde proje aranır. Projesi olmayan işverenin önce ilgili mevzuata uygun projelendirmeyi yaptırması gerekir.
Jeneratör ve trafonun kontrolü ayrı mı?
Aynı kapsamda ama ayrı kalemlerdir. Transformatörde süre bir yıl olarak kesindir; jeneratörde azami bir yıl olup TS ISO 8528 serisine göre değerlendirilir.
Raporda hangi bilgiler zorunlu?
Ölçüm değerleri, kullanılan cihazların kalibrasyon bilgileri, muayene kriterleri, kusur açıklamaları, sonuç ve kanaat ile yetkili kişinin bilgileri ve EKİPNET kayıt numarası. Yetkili kişi imzası olmayan rapor geçersizdir.